Scenariusze emocji


Keith Oatley (ur. 1939) zajmuje się psychologią emocji i psychologią literatury. Jest współautorem podręcznika wydanego także w Polsce pt.: „Zrozumieć emocje”.

Proponuje on popatrzeć na emocje nie tylko jako takie, które dzieją się w osobie, ale przede wszystkim jako „zjawisko między osobami” (Charaktery, 12/2008, s.46). Do zobrazowania emocji używa metafory spektaklu teatralnego, w którym aktorzy grają swoje role według scenariusza. Nie ma w nim słów, są tylko uczucia. Oatley zaznacza przy tym, że ten scenariusz jest raczej podpowiedzią jak się w danej sytuacji zachować.

Już od pierwszych dni życia uczymy się różnych scenariuszy emocji, także tych związanych z miłością (np. teorie związane z relacjami przywiązania). Idąc za rozważaniami Oatleya można powiedzieć, że w małżeństwie może być mnóstwo takich scenariuszy, np. może być scenariusz kłótni, porannego śniadania i wspólnego uzgadniania planu dnia.

W codziennym życiu przeżywamy własne doświadczenia, analizujemy je, możemy na nich oprzeć się w przyszłości. Włączamy w swój system także przeżycia innych osób, starając się zrozumieć innych. Ale możemy także zapoznać się z doświadczeniami będącymi aktualnie poza naszym zasięgiem, pośrednio – za pomocą książki, która jest dla nas interesująca a która mówi o ludziach i ich życiu uczuciowym, wewnętrznym.

Oatley, razem ze współpracownikami, przeprowadził badania, które przedstawiają, że „osoby czytające beletrystykę uczą się więcej o emocjach innych ludzi i prezentują wyższy poziom empatii niż osoby, które czytają literaturę niebeletrystyczną.” (Charaktery, 12/2008, s.43)

Oczywiście, Oatley wyraźnie zastrzega przy tym, że na pierwszym miejscu są osobiste doświadczenia i doświadczenia osób z którymi się spotykamy. Potem (przynajmniej według mnie – TK) są telewizja, radio, prasa, Internet, następnie film, teatr, literatura. Dla niego „fikcja jest zbiorem symulacji sytuacji społecznych.” (Charaktery, 12/2008, s.43).

Oatley szczególną uwagę zwraca na literaturę, poszukując tam treści kształtujących czy uczących relacji społecznych. Według niego książka „jest to eksperyment psychologiczny w wyobrażonym świecie z wyobrażonymi postaciami i relacjami, który wywiera wpływ na nasze „ja” i nasze rozumienie świata.” (Charaktery, 12/2008, s.49).

Tomasz Kurzydłowski

Literatura:
„Umysłowy symulator życia” i „W teatrze emocji” Charaktery, 12/2008


By | 2016-10-15T18:46:14+00:00 21.05.2010|Categories: psychologia miłości|0 komentarzy

About the Author:

Psycholog i coach. Od nastolatka interesuje się metodami doskonalenia umysłu, samorozwojem i duchowością. Żyje z pasją robiąc to, co lubi - prowadzi szkolenia z zakresu rozwoju osobistego, ćwiczy jogę i wędruje po górach. W szczęśliwym małżeństwie z Joanną Stelmach :)

Dodaj komentarz

avatar
wpDiscuz